Op zoek naar het goede leven

Over tijd, kwaliteit en (Italiaanse) levenskunst

Sinds eind jaren ’80 zien we steeds meer ‘Slow’. Slow Food, Slow Science, Slow Education, etc. Maar wat betekent het? En waarom staat het niet op zichzelf, maar in een traditie die misschien wel zo oud is als de mens zelf?

Laten we beginnen bij Italië. Het land waar Berlusconi vier keer premier kan zijn, maar waar ook Dante, Da Vinci, Michelangelo, Verdi en Vivaldi vandaan komen. Het land waar het Colloseum staat en het Uffizi en waar la famiglia het belangrijkste instituut is. Het land van pizza’s en pasta’s, maar ook met andere gerechten zoals mamma, nonna, of bisnonna die maakte. Italianen houden van traditie. Vooral als het aankomt op kunst en eten.

Toen McDonalds zo’n dertig jaar geleden het plan had om een franchise op het Romeinse Piazza di Spagna te opnen, barstte er dan ook flink protest los. Een groep woedende Italianen stormden al zwaaiend met borden pasta de Spaanse trappen af. Italiaanse tradities verander je niet zonder slag of stoot.

Inmiddels is er wel een McDonalds, al ligt die in een hoekje weggestopt. Maar er is ook Slow Food. Eén van de woedende met pasta zwaaiende Italianen was namelijk Carlo Petrini, die samen met een aantal anderen, niet lang na het protest, Slow Food oprichtte. Een steeds groter wordende groep actievoerders, die zich inzetten voor het behoud van kwaliteits-eten. Want koken doe je niet snel. Eten al helemaal niet. De rijke producten, historie en tradities moeten bewaard worden, zo vindt de beweging. En de standaardisering en snelheid van het hedendaagse leven ziet het als virus dat het best bestreden kan worden met kwaliteit, diversiteit en vooral ook tijd. Dat is waar Slow voor staat.

Slow wordt trouwens niet alleen toegepast op eten en drinken. In de afgelopen jaren zijn er steeds meer aanverwante bewegingen ontstaan. En Slow is ook al lang niet meer beperkt tot Italië. Je vindt het van Nederland tot Japan en van Australië tot Zuid-Afrika. Slow Science, Slow Journalism, Slow Education, Slow Sex, Slow Travel, Slow Cities en ga zo maar door. Wat al deze disciplines gemeen hebben is dat ze kwaliteit belangrijker vinden dan kwantiteit. En dat je voor kwaliteit soms even moet onthaasten.

Voordat we verder gaan wil ik wel even iets duidelijk maken. Dit blog is geen oorlogsverklaring aan snelheid. Want snelheid kan heel fijn zijn. Snel internet, snel van je verkoudheid af, en ook de afwas werk ik liever snel dan langzaam weg. Maar ook hardlopen, de wereld overvliegen en binnen een dag een spannen boek uitlezen. Soms geeft snelheid een buzz. Het kan op korte termijn veel opleveren. Daar hoeft ook helemaal niets mis mee te zijn. Maar ik denk dat we in veel snelheidsaspecten zijn doorgeslagen. Vaak in de dingen die eigenlijk misschien nog wel het belangrijkst zijn. Zo gaan we sneller door onze grondstoffen heen dan dat de aarde ze bij kan maken. En tijd met vrienden en familie moet vaak schuiven voor overwerk. Dat maakt het leven niet altijd beter.

We skippen even alle statistieken over het milieu, stress en burn-outs. Ik ben er namelijk van overtuigd dat het veel interessanter is om te kijken naar hoe we het wel zouden kunnen doen. Slow geeft daar veel mooie voorbeelden van die ik op mijn beurt weer wil delen.

Toch draait het voor mij niet helemaal om Slow. Eerder om het goede leven. En de vraag naar wat het goede leven is en hoe we het kunnen bereiken, is al een stuk ouder dan dertig jaar. Slow kan weliswaar een weg naar het goede leven zijn, maar het is natuurlijk niet de eerste beweging die streeft naar een hogere levenskwaliteit. De oude Grieken hadden het al over levenskunst. De Romeinen ook. Je leven op zo’n manier vormgeven dat het een kunstwerk wordt. Tijd en kwaliteit zijn daarin altijd belangrijke thema’s geweest. Het is ook niet voor niets dat het terug blijft komen in kunst, literatuur en het dagelijks leven.

Hoewel men al duizende jaren universele antwoorden probeert te geven, denk ik dat het heel persoonlijk is, de manier waarop je levenskunst creëert. Maar ik ben er ook van overtuigd dat het heel goed kan zijn om te kijken hoe anderen het doen. Niet om te kopiëren, maar om te inspireren. Op zoek gaan naar hoe levenskwaliteit verhoogd kan worden. Slow geeft daar voor mij een aantal handvatten voor. Italië ook. Lekker eten en drinken, goede boeken, filosofie, kunst, muziek, noem het maar op. Voor mij dragen ze allemaal bij aan levenskunst. Vandaar Slow Enzo. Omdat Slow qua inspiratie een mooi beginpunt is, maar levenskunst een eindpunt.

 

Nieuwe artikelen in je mailbox ontvangen?

 

 

 

1 Comment

  1. Proficiat Iris met je nieuwe blog! Uitnodigende stukken en een mooie lay out. Veelbelovend.

Geef een reactie